De rechtbank Den Haag wees op 7 januari 2026 een verzoek tot echtscheiding af, omdat het pensioenverweer van de vrouw slaagde. Deze uitspraak laat zien dat artikel 1:153 BW in de praktijk een krachtig instrument kan zijn wanneer het nabestaandenpensioen na echtscheiding ernstig wordt aangetast.
Wat speelde er?
Partijen waren sinds 2001 gehuwd onder huwelijkse voorwaarden en hadden twee jongmeerderjarige kinderen. De man verzocht om echtscheiding. De vrouw voerde echter een zogenoemd pensioenverweer. Zij stelde dat zij bij vooroverlijden van de man tijdens het huwelijk recht zou hebben op een partnerpensioen van circa € 4.500 netto per maand, levenslang.
Na echtscheiding zou dat recht grotendeels of volledig vervallen, afhankelijk van de vraag of zij recht zou hebben op partneralimentatie. Volgens de pensioenregeling van het European Patent Office bestond na echtscheiding alleen aanspraak op partnerpensioen zolang er recht op alimentatie was.
Juridisch kader
Artikel 1:153 BW bepaalt dat een echtscheiding niet kan worden uitgesproken wanneer daardoor een bestaand vooruitzicht op uitkeringen bij vooroverlijden teloorgaat of ernstig vermindert, tenzij daarvoor een billijke voorziening wordt getroffen. Het pensioenverweer is een preliminair verweer: eerst moet hierover worden beslist, pas daarna kan de echtscheiding worden beoordeeld.
Oordeel van de rechtbank
De rechtbank oordeelde dat het vooruitzicht op een partnerpensioen van € 4.500 per maand door de echtscheiding in ernstige mate zou verminderen of geheel zou verdwijnen. De door de man genoemde levensverzekeringen werden door de man onvoldoende onderbouwd en boden geen aantoonbare redelijke compensatie voor het verlies aan partnerpensioen.
Ook de wettelijke uitzonderingen van artikel 1:153 lid 2 BW boden geen uitkomst. Niet was aangetoond dat de vrouw zelf voldoende voorzieningen kon treffen of dat de duurzame ontwrichting overwegend aan haar te wijten was.
De conclusie was duidelijk: zolang geen redelijke voorziening wordt getroffen, kan de echtscheiding niet worden uitgesproken. Het verzoek van de man werd daarom afgewezen.
Belang voor de praktijk
Deze uitspraak onderstreept dat het partnerpensioen een zelfstandige en zwaarwegende positie inneemt binnen de echtscheidingspraktijk. Bij veel advocaten en mediators krijgt het pensioen niet of nauwelijks aandacht, terwijl de gevolgen enorm groot kunnen zijn en zelfs kunnen leiden tot het niet uitspreken van de echtscheiding. Mijn advies is dan ook om je goed te laten adviseren omtrent de pensioenaanspraken bij echtscheiding. Ik kan dit voor je doen.