Arnoud Oostveen | Scheidingszaken | 16 september 2026
Uit elkaar gaan betekent meestal dat jullie voortaan twee huishoudens moeten bekostigen. Wat kun je straks besteden? Kun je de woning overnemen? En welke ondersteuning krijg je voor de kinderen? De plannen van Prinsjesdag 2026 kunnen daarop invloed hebben. Hieronder staan de belangrijkste aandachtspunten voor gehuwden, geregistreerde partners en samenwoners die uit elkaar gaan.
Let op: nieuwe wetsvoorstellen zijn nog niet definitief. Bedragen en ingangsdata kunnen tijdens de parlementaire behandeling wijzigen. Sommige hieronder genoemde wijzigingen komen uit eerder ingediende voorstellen.
Inkomen en alimentatie opnieuw doorrekenen
De voorgestelde belastingtarieven en heffingskortingen voor 2027 veranderen wat je netto van je inkomen overhoudt. Dat werkt door in het huishoudbudget en de berekening van alimentatie.
Bij partneralimentatie moeten beide kanten worden bekeken: wat kost het de betaler netto en wat houdt de ontvanger over? Ontvangen partneralimentatie is belast en kan gevolgen hebben voor toeslagen en de bijdrage Zorgverzekeringswet. Een bruto afspraak garandeert dus geen vast netto bedrag. Kinderalimentatie is niet aftrekbaar en wordt bij de ontvanger niet belast.
Een belastingwijziging past bestaande alimentatieafspraken niet automatisch aan. De jaarlijkse wettelijke indexering staat daar los van. Zie het Belastingplan 2027 en de uitleg over alimentatie.
Kinderen en toeslagen goed afstemmen
Voor ouders veranderen volgens de plannen meerdere regelingen. De maximale inkomensafhankelijke combinatiekorting daalt van € 3.032 naar € 2.918 per jaar. Kinderbijslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag worden aangepast. Het persoonlijke effect hangt onder meer af van inkomen, gezinssamenstelling en opvangkosten.
Bij een scheiding is daarom van belang wie welke regeling ontvangt en wie de opvang betaalt. Co-ouderschap betekent niet automatisch dat toeslagen gelijk worden verdeeld of dat beide ouders recht hebben op dezelfde belastingkorting. De feitelijke zorgverdeling en de voorwaarden zijn bepalend.
Neem deze bedragen mee bij afspraken over kinderkosten en kinderalimentatie. Zie de begroting Sociale Zaken 2027 en de toeslagregels bij co-ouderschap.
Overwaarde kan gevolgen hebben voor toeslagen
Een eerder ingediend wetsvoorstel moet het toeslagpartnerschap vereenvoudigen, met 1 januari 2027 als beoogde ingangsdatum. Hierdoor kan tijdelijk samenwonen met iemand anders na een scheiding minder snel tot toeslagpartnerschap leiden. Andere partnercriteria blijven wel bestaan; voor huurtoeslag kunnen ook medebewoners meetellen.
Het voorstel verlaagt daarnaast de vermogensgrenzen voor zorgtoeslag en kindgebonden budget. Dat verdient aandacht als je geld ontvangt door verkoop van de woning of uitkoop door je ex-partner. Die opbrengst kan op de relevante peildatum meetellen als vermogen. Ook met een laag inkomen kun je daardoor toeslagen verliezen. Zie de toelichting op het wetsvoorstel.
De woning vraagt om een volledige berekening
De voorgestelde verlaging van de overdrachtsbelasting van 8% naar 7% betreft woningen die de koper niet zelf als hoofdverblijf gebruikt. Denk aan een verhuurde woning of vakantiewoning. Het is dus geen algemene korting bij uitkoop van een ex-partner.
Bij verdeling van de gezamenlijke woning moet eerst worden vastgesteld of overdrachtsbelasting verschuldigd is. Voor een huwelijksgemeenschap gelden andere regels dan voor samenwoners of een privéwoning.
Daarnaast blijven hypotheekrenteaftrek, overwaarde en de betaalbaarheid op één inkomen belangrijk. De bestaande regeling waarbij de vertrekkende eigenaar onder voorwaarden nog maximaal twee jaar de eigenwoningregeling kan toepassen, verdient daarbij aandacht. Zie het belastingvoorstel voor woningen en de regels voor de eigen woning bij scheiding.
Vermogen verdelen is ook naar belasting kijken
Spaargeld, beleggingen, vastgoed en een vordering op je ex-partner kunnen verschillend worden belast. Dezelfde bruto waarde betekent daarom niet altijd hetzelfde netto resultaat. Kijk ook of geld direct beschikbaar is.
De toekomstige inrichting van box 3 staat nog niet vast. Baseer definitieve scheidingsafspraken daarom niet op een verondersteld nieuw stelsel. De Kamerbrief van 15 september 2026 beschrijft verschillende mogelijke routes.
Ondernemers moeten vooruitkijken
Voor ondernemers kunnen kleinere of verdwijnende aftrekposten het netto inkomen verlagen. Zo zou de startersaftrek in 2027 vrijwel verdwijnen en in 2028 worden afgeschaft. Ook voor de meewerkaftrek en stakingsaftrek zijn versoberingen voorgesteld; de ingangsdatum daarvan staat nog niet definitief vast.
Bij alimentatie en uitkoop is daarom een actuele prognose nodig. De laatste belastingaangifte alleen is onvoldoende. Bij een bv moet bovendien rekening worden gehouden met belastingclaims en de vraag hoeveel geld daadwerkelijk beschikbaar is. Zie de officiële Prinsjesdagstukken.
Zorgkosten en inkomen voor later meenemen
Voor 2027 wordt een hogere gemiddelde zorgpremie geraamd. Daarnaast wil het kabinet de aftrek van specifieke zorgkosten per 2028 afschaffen. Vooral bij ziekte of een beperking kan dat het toekomstige budget raken. Nog niet uitgewerkte compensatie is geen zekere inkomstenbron.
Voor hogere inkomens is ook een bevriezing voorgesteld van de inkomensgrens voor fiscaal gefaciliteerde pensioen- en lijfrenteopbouw. Bij langlopende alimentatieafspraken of afkoop moet daarom verder worden gekeken dan het eerstvolgende jaar. Zie de zorgplannen en de fiscale plannen voor inkomen.
Wat betekent dit voor jullie
De relatievorm blijft bepalend. Gehuwden en geregistreerde partners kunnen wettelijke verplichtingen hebben rond partneralimentatie en pensioenverevening. Voor samenwoners ontstaan die niet automatisch; eigendom en onderlinge afspraken zijn daar extra belangrijk.
Mijn advies is om vóór definitieve afspraken voor ieder een netto begroting te maken, de gevolgen van de vermogensverdeling te controleren en het einde van het fiscale en toeslagpartnerschap zorgvuldig vast te stellen.
Gaan jullie uit elkaar? Ik help jullie de financiële en fiscale gevolgen te vertalen naar goede afspraken. Neem contact met mij op.